ที่มา: JBS https://jbs.com.br/en/

กว่าจะเป็น JBS

JBS เป็นบริษัทสัญชาติบราซิลที่เป็นบริษัทผู้ผลิตเนื้อที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่เคจัดอันดับไว้ตอนเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 (Paulo, 2017) ทั้งผลิตและส่งออกเนื้อ ไก่ และหมูรวมไปถึงผลิตภัณฑ์แปรรูปอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อสัตว์ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ Sao Paulo บริษัท JBS ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1953 ที่เมือง Anapolis ปัจจุบันมีการตั้งโรงงานอยู่ 150 แห่งทั่วโลก ผู้ถือหุ้นหลัก คือ J&F Investimentos มี Joesley Batista และ Wesley Batista เป็นเจ้าของหลักที่ถือหุ้นกว่าร้อยละ 42 ของทั้งหมด (GlobeNewswire, 2017)

JBS เป็นชื่อย่อมาจากผู้ก่อตั้ง José Batista Sobrinho ที่ได้แรกเริ่มกิจการฟาร์มปศุสัตว์ที่เมืองหลวงของประเทศบราซิลอย่าง Brazilia ก่อน จนกระทั่งปลายทศวรรษที่ 1960 จึงได้เริ่มมีโรงฆ่าสัตว์เป็นของตนเองและช่วงทศวรรษที่ 1980 ก็เริ่มขยายกิจการไปทั่วบราซิลรวมไปถึงการซื้อกิจการแปรรูปของบริษัทอื่นมาเป็นกิจการของตนเอง  (Blankfeld, 2011) จนกระทั่งบริษัทได้เติบโตและกลายเป็นบริษัทเนื้อขนาดใหญ่โดยมีการติดต่อซื้อขายกับหลายร้านทั้งในบราซิลเองและประเทศอื่น ๆ ทั่วโลกภายในระยะเวลาไม่กี่ปีต่อมา ซึ่งในปี ค.ศ. 2007 ได้เริ่มมีการร่วมลงทุนบางส่วนจากภาครัฐในนามธนาคารเพื่อการพัฒนาบราซิล (Brazilian Development Bank: BNDES) ซึ่งเป็นนโยบายระดับชาติในการผลักดัน JBS ให้ขึ้นไปอยู่ในจุดสูงสุดของเวทีระดับโลกภายใต้โครงการที่เรียกว่า “โครงการตัวแทนระดับชาติ” โดยเป็นการเลือกบริษัทและเข้าไปลงทุนเพื่อเปลี่ยนให้เป็นบรรษัทข้ามชาติที่ยิ่งใหญ่ (The Bureau, 2019) หลักจากการผลักดันอย่างหนัก JBS จึงได้มีการทำสัญญาซื้อขายกับบริษัทของสหรัฐฯ อย่าง Swift & Company ที่ถือเป็นบริษัทแปรรูปเนื้อและหมูที่ใหญ่เป็นอันดับสามของสหรัฐฯ มูลค่ากว่า 225 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ก่อนจะมีการเปลี่ยนชื่อเป็น JBS USA ซึ่งทำให้เครือข่ายของ JBS เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้นจากชื่อเดิมของ Swift ที่เป็นที่รู้จักกันอยู่แล้ว

ต่อมาได้เข้าถึงตลาดขายเนื้อที่ใหญ่เป็นหนึ่งในสามในของตลาดบราซิลอย่าง Grupo Bertin ทำให้ JBS กลายเป็นผู้ผลิตเนื้อมากที่สุดในโลก นอกจากนี้ยังมีการร่วมทุนกับ JP Morgan Chase ที่เป็นธนาคารเพื่อการลงทุนข้ามชาติสัญชาติสหรัฐฯ และธนาคาร Banco Santander Brasil จึงจะเห็นได้ว่า JBS กลายเป็นบริษัทผู้ผลิตเนื้อข้ามชาติที่มีผู้เข้าร่วมลงทุนจากหลายฝ่ายอีกทั้งยังมีจากตัวรัฐบาลเองอีกด้วย ซึ่งช่วงระหว่างปี ค.ศ. 2007 ถึง 2010 JBS ได้รับเงินลงทุนจาก BNDES เป็นเงินกว่า 2.5 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ (Pearson and Magalhães, 2017) ในปี ค.ศ. 2016 JBS ได้มีการประกาศปรับโครงสร้างองค์กรใหม่โดยหนึ่งในนั้นเป็นเรื่องของการเสนอขายหุ้นใหม่ให้แก่ประชาชนทั่วไป (Initial Public Offering: IPO) ในสหรัฐฯ เพื่อขยายฐานการทำงานขององค์กรผ่าน JBS USA ให้มีความทั่วถึงทุกมุมโลกมากยิ่งขึ้น (Jelmayer and Magalhaes, 2017) 

JBS กับคดีอื้อฉาว

ในเดือนพฤษภาคม 2017 เจ้าหน้าที่ได้มีการรายงานว่ากำลังมีการตรวจสอบว่าบริษัท JBS ได้รับเงินผิดกฎหมายจากธนาคารของรัฐอย่าง BNDES หรือใช่ภายใต้คดีที่เรียกว่า Operation Bullish ซึ่งตำรวจได้ตั้งข้อสันนิษฐานว่าเงินผิดกฎหมายดังกล่าวเป็นงบสาธารณะที่ต้องเสียไปกว่า 385 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ โดย JBS ได้แก้ต่างว่าเงินที่ได้รับมานั้นถูกต้องตามกฎหมาย และทางธนาคาร BNDES เองก็กล่าวว่ามีการทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่อย่างถูกต้อง ฝ่ายบริหารที่รวมถึงผู้บริหารสูงสุดอย่าง Wesley Batista และประธานบริษัทอย่าง Joesley Batista ถูกตั้งข้อกล่าวหาอีกทั้งศาลยังมีคำสั่งห้ามมิให้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างทางธุรกิจใด ๆ ขณะที่มีการสอบสวนคดีเป็นอันขาด (Lewis and Magalhaes, 2017) ทำให้การปรับโครงสร้างโดยการขายหุ้น IPO เป็นอันต้องล่าช้าไป

ต่อมาสำนักข่าว O Globo ได้มีการรายงานว่าได้รับเทปบันทึกระหว่าง Michel Temer ประธานาธิบดีบราซิลกับประธานบริษัทอย่าง Joesley Batista ที่กำลังยุยงให้ติดสินบนอดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติซึ่งถูกจำคุกให้ปิดปากเงียบเรื่องอื้อฉาวนี้เอาไว้ ผลกระทบหลังจากที่ข่าวนี้ถูกแพร่ออกไปคือการที่ประชาชนออกมาชุมนุมประท้วงและเรียกร้องให้ Temer ลาออกจากตำแหน่ง ส่งผลให้ตลาดหุ้นของบราซิลดิ่งลงเหว แต่ตัว Temer เองก็ยังคงให้การปฏิเสธกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยจากข่าวดังกล่าวได้มีการกล่าวหาว่า Batista ได้จ่ายสินบนให้แก่ประธานาธิบดีถึงสามคนด้วยกันซึ่งหลักฐานการจ่ายนั้นถูกเปิดเผยในศาลฎีกา จนไม่นานนัก Joesley Batista ก็ออกมายอมรับว่าได้มีการติดสินบน Michel Temer Dilma Rousseff และ Luiz Inácio Lula da Silva ตลอด 14 ปีที่ผ่านมา Joesley Batista กล่าวกับฝ่ายโจทก์ว่า J&F Inventimentos ได้ใช้จ่ายเงินไปกับการติดสินบนนักการเมืองบราซิลไปแล้วกว่า 123 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ แต่ฝ่ายประธานาธิบดีทั้งสามกลับปฏิเสธเรื่องที่การรับสินบนทั้งหมด รายละเอียดของการบันทึกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจาต่อรองของ Joesley และ Wesley ผู้เป็นน้องชายที่ได้ลงนามในการสืบสวนสอบสวนการทุจริตครั้งนี้ถูกตีพิมพ์โดยหนังสือพิมพ์ชั้นนำของบราซิล แต่กลับ Temer แล้ว Batista มีหลักฐานแน่นหนาโดยเฉพาะเทปบันทึกการสนทนาระหว่าง Batista เรื่องการทำเงินอย่างผิดกฎหมายแต่ Batista ก็ปฏิเสธการซื้อขายหุ้นผิดกฎหมายดังกล่าว

ที่มา: The Wall Street Journal https://www.wsj.com/articles/jbs-parent-to-pay-3-16-billion-to-settle-corruption-charges-in-brazil-1496232139

อิทธิพลของ JBS

ในวันที่ 22 พฤษภาคม ตลาดหลักทรัพย์ของบราซิล (Comissão de Valores Mobiliários: CVM) ได้เรียกเงินจำนวน 3.4 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ จากบริษัท J&F Investimentos โดยอดีตหัวหน้า CVM อ้างถึงคำให้การที่ยืนยันว่า J&F Investimentos ได้มีการติดสินบนนักการเมืองไปกว่า 1,829 คน ในรายงานกล่าวว่า J&F Investimentos ได้ตกลงที่จะจ่ายค่าปรับเป็นจำนวนเงิน 32.2 พันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ให้แก่รัฐบาลบราซิลหลังจากยอมรับว่าได้ทำการติดสินบนกว่า 150 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ แก่นักการเมืองบราซิล เพราะ JBS ถือเป็นบริษัทที่บราซิลตั้งใจจะไปตีตลาดโลก ดังนั้นความข้องเกี่ยวกับเจ้าหน้าที่ระดับบทของภาครัฐฯ จึงสูงมาตั้งแต่ในอดีต จะเห็นได้ว่ากิจการของ JBS นั้นมีอิทธิพลในบราซิลถึงขั้นที่ว่าสร้างความผันผวนให้แก่ตลาดหุ้นบราซิลเป็นอย่างมากอีกทั้งยังสามารถดึงรัฐบาลแทบทั้งหมดให้พังพินาศลงมาได้ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเติบโตมาอย่างยาวไกลจากบริษัทที่เริ่มต้นด้วยตัวคน ๆ เดียวจนมาถึงจุดนี้ได้ ซึ่งคนริเริ่มก็คือบิดาของสองพี่น้อง Batista นี่เอง (The Bureau, 2019)

ที่มา

Blankfeld, K. (2011). JBS: The Story Behind The World’s Biggest Meat Producer. Forbes. [Online]. Retrieved Sep, 5. From https://www.forbes.com/sites/kerenblankfeld/2011/04/21/jbs-the-story-behind-the-worlds-biggest-meat-producer/#49594a9b7e82

GlobeNewswire. (2017). J&F Investimentos Agrees to Financial Terms of Leniency Agreement. [Online]. Retrieved Sep, 5. From https://www.globenewswire.com/news-release/2017/05/31/1004784/0/en/J-F-Investimentos-Agrees-to-Financial-Terms-of-Leniency-Agreement.html

Jelmayer, R and Magalhaes, L. (2017). Brazil Police Launch Massive Anticorruption Probe of Meatpacking Industry. The Wall Street Journal. [Online]. Retrieved Sep, 5. From https://www.wsj.com/articles/brazil-police-launch-massive-anticorruption-investigation-of-meatpacking-industry-1489754884

Lewis, T, J and Magalhaes, L. (2017). Meatpacker JBS Probed by Brazilian Police Over Loans From BNDES. The Wall Street Journal. [Online]. Retrieved Sep, 5. From https://www.wsj.com/articles/jbs-said-to-be-target-of-brazil-police-investigation-1494603810

Paulo, T. (2017). Brazil’s JBS Says Legal Issues May Delay IPO of International Unit. The Wall Street Journal. [Online]. Retrieved Sep, 5. From https://www.wsj.com/articles/brazils-jbs-says-legal-issues-may-delay-ipo-of-international-unit-1494953638

Pearson, S and Magalhães, L. (2017). Brazilian Bribery Allegations Escalate Clash Between Government, Businesses. The Wall Street Journal. [Online]. Retrieved Sep, 5. From https://www.wsj.com/articles/brazilian-bribery-allegations-escalate-clash-between-government-businesses-1495404513

The Bureau. (2019). JBS: The Brazilian butchers who took over the world. [Online]. Retrived Sep, 5. From https://www.thebureauinvestigates.com/stories/2019-07-02/jbs-brazilian-butchers-took-over-the-world